Curriculum.nu: Digitale geletterdheid en Nederlands

Vandaag is de laatste dag om feedback te geven op de eerste concepten van de ontwikkelteams van curriculum.nu. Als een just-in-time-werker heb ik net mijn feedback opgestuurd op de voorstellen van Nederlands en Digitale geletterdheid (Klik op de namen voor lezen/ downloaden van mijn feedback). Ik ben benieuwd wat je ervan vindt. Wat ik moeilijk vond is de beperking van 200 woorden per vraag. Maar dat was ook een uitdaging.
Ik ben vrij positief over het voorstel van Digitale geletterdheid. Blij ben ik met de uitspraak ” Idealiter krijgt het leergebied digitale geletterdheid een plek binnen de andere leergebieden. Zoals digitale technologie verweven is in alle sectoren van de maatschappij en in het leven van mensen, raakt digitale geletterdheid verweven met de andere leergebieden. Deze bieden de context waarbinnen leerlingen werken aan hun digitale geletterdheid.”. Ik was bang dat, omdat het een aparte ontwikkelgroep was, er gedacht zou worden aan een nieuw vak, maar dat is gelukkig niet zo. En ik ben blij dat zij ook vinden dat je veel vaardigheden en strategieën moet leren binnen een inhoudelijk kader, dus niet los. Dat is een doodlopende weg, waar we al teveel in zitten.
Geen verrassing is dat ik bij beide voorstellen de samenhang van digitale geletterdheid en Nederlands heb benadrukt. Dit is bij de ontwikkelgroep Digitale geletterdheid nog wel een beetje in beeld, maar bij Nederlands veel minder.
Het voorstel Nederlands vond ik toch wel heel algemeen geformuleerd. Hierom kan ik een aantal vragen niet goed beantwoorden, omdat het nog te vaag en algemeen is. Goed is dat het vak wel duidelijk aan de wereld buiten de school wordt gekoppeld, maar het gevaar is dat het onderwijs niet erg veel verandert zo. En hier heb ik toch sterk de uitbreiding van de definitie -en daarmee het curriculum- van geletterdheid in deze digitale wereld benadrukt. Deze uitbreiding moet in deze digitale tijd, wil Nederlands relevant blijven. Ook zou hierdoor de samenhang met andere vakken, en dus een moderne vorm van taalbeleid, veel makkelijker gemaakt worden. Hier is nog veel werk te doen.

Digitale geletterdheid en taalvaardigheid. De leraren Nederlands aan zet. LTM mei 2018

In Levende Talen Magazine nr. 4, mei 2018, verschijnt van mij een artikel Digitale  geletterdheid en taalvaardigheid. De leraren  Nederlands aan zet. Ik publiceer hier alvast een voorproefje met delen uit het artikel. Een appetizer, dus.

(…) De laatste tijd staat digitale geletterdheid sterk in de belangstelling. Maar het is een heel brede term, die soms verwarring geeft. Digitale geletterdheid is ook gewoon een uitbreiding van geletterdheid, kunnen lezen en schrijven, maar dan online. Hiervoor is traditioneel taalonderwijs niet voldoende.
Leerlingen geletterd maken is ons vak, dus hebben we een nieuwe uitdaging. In een eerder artikel in LTM in 2014 stelde ik: ‘Vrijwel alle informatie staat tegenwoordig online en je bent functioneel ongeletterd als je daar niet mee om kan gaan. (…) En omdat de school leerlingen voorbereidt op de maatschappij, ligt daar een opdracht voor ons. Maar dat doen we nog niet’ (Clemens, 2014, p. 4).
Het is inmiddels meer dan drie jaar verder, en er is veel gebeurd. De term digitale geletterdheid is
geïntroduceerd en de overheid, SLO en Kennisnet zijn druk bezig kaders te scheppen, informatie te
geven en leer- en ontwikkellijnen te maken.1 Het ministerie van Onderwijs heeft in het rapport Ons
onderwijs2032 duidelijk gemaakt dat digitale geletterdheid van groot belang is en in het curriculum
aandacht moet krijgen. Er is zelfs een apart domein voor geïntroduceerd, ‘Digitale Geletterdheid’.
Maar ook wordt expliciet naar het vak Nederlands verwezen: ‘Ook kritisch teksten lezen en bespreken
en leren omgaan met het steeds grotere aantal informatiebronnen verdienen meer aandacht. Digitale
teksten en beelden komen steeds vaker in de plaats van papieren tekstvormen en ook daar moeten
leerlingen vaardig mee kunnen omgaan’ (Platform Onderwijs2032, 2016, p. 30). Ook heeft de SLO in
een vakspecifieke trendanalyse geconstateerd dat digitale geletterdheid een noodzakelijke toevoeging
aan het curriculum van Nederlands moet zijn (SLO, 2015). (…)

De definitie
(…)

De uitdaging
Dit betekent dat we onze lessen moeten aanpassen. Gelukkig is er al wat hulp beschikbaar. Zo zijn er
voorstellen voor leerlijnen voor onderdelen van digitale geletterdheid, gepresenteerd door de SLO en
via Kennisnet. En sinds november vorig jaar heeft Kennisnet een Handboek digitale geletterdheid
gepubliceerd, waarin digitale geletterdheid en Nederlands ook aandacht krijgt (zie <bit.ly/ltm-dghb>).
Er wordt dus gewerkt aan vernieuwing, maar er is nog nauwelijks lesmateriaal of nieuwe didactiek. Er
zijn nog geen nieuwe kerndoelen, eindtermen en schoolboeken.
Dat betekent dat we zelf aan de slag moeten gaan. Ik heb ervaring met het werken met
docentontwikkelteams. Dit blijkt een zeer effectieve manier van professionaliseren (Voogt, Pieters &
Handelzalts, 2016). (…)

Een voorbeeld
Ik geef een voorbeeld van een school die ervoor heeft gekozen digitale geletterdheid geïntegreerd aan
te pakken. Wat doen ze, waarom en hoe (…)

De toekomst
Als uitvloeisel van Onderwijs2032 zijn er ontwikkelteams gestart van Curriculum.nu, waarin leraren,
schoolleiders en scholen zich bezighouden met de vraag wat leerlingen in het primair en voortgezet
onderwijs moeten kennen en kunnen. Met de opbrengst van dit ontwikkelproces zullen kerndoelen en
eindtermen worden geactualiseerd. Er is een ontwikkelteam voor Nederlands en voor Digitale
Geletterdheid. Ik hoop dat beide ontwikkelteams heel goed contact met elkaar houden, zodat delen
van digitale geletterdheid geïntegreerd gaan worden in het vak Nederlands en digitale geletterdheid
geen apart vak wordt. (…)
Vaak wordt de vraag gesteld: ‘Digitale geletterdheid is toch van belang voor al het leren bij alle
vakken, niet alleen bij Nederlands?’ Dat is helemaal waar. Toch ben ik ervoor om Nederlands het
voortouw te laten nemen. Geletterdheid is al een hoofddoelstelling van het vak Nederlands. Het
implementeren van digitale geletterdheid in het vak past mooi bij de wens om Nederlands beter aan te
laten sluiten op de moderne tijd, waarin de meeste communicatie zich online afspeelt. Bovendien
biedt het de kans om wat wij vroeger taalbeleid noemden nu vanzelf en zonder de last van die term
een vlucht te laten nemen.
(…) 

 

 

 

Literacy Slam Award at the International ELINET Symposium 2018 and Reminder Call for Proposals

The International Elinet SymposiumJuly 23-24, 2018, Cologne, Germany gets even more interesting. And the deadline for proposals has been extended to April 30th. 
Participate in the Young Researcher´s and Professional´s Literacy Slam competition and win the “Literacy Slam Award 2018” of 1.000 Euro! More info here.
And a Reminder for the Call for Contributions online for the International Elinet Symposium. You can submit your contribution and a brief CV to communication@eli-net.eu  or go tho the website. Please tell your colleagues and friends. Download the programma here

Brussel: HSN Conferentie 2018. Nog maar een dag voor indienen voorstel

De HSN conferentie vindt dit jaar plaats in Brussel op 16 en 17 november. Zie informatie op de site van de HSN.
Ruim twee maanden geleden heb ik hier een Call for Papers voor de HSN-conferentie 2018 gepubliceerd. De deadline is 21 maart 2018. Dat is morgen.
Ik ben weer (mede)kolomleider voor de stroom Innovatie/ Digitale geletterdheid.  Het enthousiasme vanuit Nederland laat te wensen over. Je hebt nog een dag om je voorstel in te dienen. Doe het via dit formulier!
Neem contact met mij op als je nog vragen of wensen hebt. Of je voorstel wordt overgenomen door de programmacommissie is van een aantal factoren afhankelijk.

40 jaar actief in het onderwijs / 40 years in education

Op 1 februari 2018 werk ik 40 jaar in het onderwijs, en mijn school had dit onthouden.
Taart, bloemen en praatjes van collega’s en leerlingen. Mooi.

 

 

 

 

De beschouwing over onderwijs komt wel een keer later.Zie mijn profiel voor meer info.

 

leerlingen ook taart

de rector had een praatje

Collega Maria ook 40 jaar in onderwijs

Call for Papers HSN-32 in Brussel.

De HSN-conferentie 2018 vindt plaats op 16 en 17 november in Brussel. Op de website van de HSN-conferentie is de nieuwe Call for papers geplaatst. Als je een bijdrage wil leveren, vul  dit formulier in voor 21 maart.

Naar verwachting staan er weer een tachtigtal presentaties/workshops en andere activiteiten op het programma. Hierbij roepen de organisatoren in Vlaanderen en Nederland docenten, didactici en anderen op om zich als spreker/workshopleider te melden met een inhoudelijk voorstel.

Er wordt vooral belang gehecht aan praktijkgerichtheid en aan het vernieuwende karakter van de presentatie. Voor ervaringen uit eigen onderwijspraktijk en bevindingen uit kleinschalig onderzoek bestaat veel belangstelling. Gedacht wordt aan programmakolommen die gericht zijn op onderwijstypen (bv. basis-, hoger onderwijs, mbo) en aan themakolommen als:

  • literatuuronderwijs;
  • leesbevordering;
  • Innovatie, w.o. nieuwe media; digitale geletterdheid
  • taalbeschouwing;
  • taalvaardigheid secundair/voortgezet onderwijs;
  • taal- en letterkunde;
  • lerarenopleiding basis/secundair onderwijs;
  • Nederlands in een meertalige context;
  • evaluatie.

Deze opsomming is niet uitputtend en kan nog aangepast worden.
Ik hoop op veel mooie voorstellen en natuurlijk weer veel vrienden en collega’s te mogen ontmoeten.

Call for Contributions to International ELINET Symposium 2018 “Literacy in the 21st Century: Participation – Inclusion – Equity”.

Call for Contributions to International ELINET Symposium 2018 “Literacy in the 21st Century: Participation – Inclusion – Equity” July 23-24, 2018, Cologne, Germany. For more details on programme click here. Please submit your contribution and a brief CV until March, 30 2018 to communication@eli-net.eu

 

Organizer
ELINET Association (European Literacy Policy Network) & University of Cologne.

The two day symposium will offer various opportunities to share ideas and perspectives on current and future literacy issues around participation, inclusion and equity. The symposium strives to produce outcomes in terms of statements on key-questions for the future, and policy statements. Participants are invited to share their research and good practices and to contribute to

1) Thematic Sessions I & II (contribution of 15 minutes, abstract max. 300 words) for the following topics:
I: Early literacy teaching: Skills, teaching practices and professional development. (Chair: Renate Valtin / Eufimia Tafa)
II: Teaching disciplinary literacy in all subjects – new research and practices (Chair: Sari Sulkunnen)
III: “Make every teacher a teacher of literacy” – new approaches in teacher education and professional development. (Chair: Christine Garbe)
IV: The Effective Integration of Migrants into the Education System: challenges and solutions (Chair: Viv Bird)
V: European Education and Lifelong Learning Networks Round Table: exploring a common agenda and future policy messages (Chair: Viv Bird)
VI: Digital Literacy Frameworks: how to equip citizens with needed skills for the 21st Century (Chair: Fabio Nascimbeni)
VII: Language teaching in the digital age (Chair: Jeroen Clemens)
VIII: International Literacy Assessments: Analyzing the results of PIRLS 2016 (Chairs: William G. Brozo / Gerry Shiel)
IX: The Gender Gap in Literacy: How to engage boys? (Chairs: William G. Brozo / Christine Garbe)
Please note that you are free to suggest additional sections to other topics with four or six contributions (60 Minutes or 90 Minutes)!

2) Poster Sessions “Literacy and participation, inclusion and equity” (Abstract max. 250 word) for
a) Literacy Research Projects
b) Good Practice Projects across all age groups
Selected posters will be publicly exhibited for the duration of the symposium and presenters introduce their project to the audience during two parallel poster sessions (one focussing on research, the other one on good practice) in 3 Min presentations on Monday (16.30 – 17.30).

3) Science Slam (Abstract 250 words)
Participate in the Young Researcher ́s and Professional ́s Literacy Slam competition and win the “Literacy Slam Award 2018” of 1.000 Euro! Present a short and appealing contribution on this topic: ‘Facing the challenge of heterogeneous populations and closing the gaps. How can literacy teaching and learning for all improve the lives and opportunities for marginal groups such as migrants and other traditionally excluded groups?’
In this format we invite YOUNG researchers and practitioners to present their (ongoing or completed) research projects or good practice projects on the above topic in a speech or performance of 10 minutes. A jury will rate your performance and the winner will be awarded with 1.000 Euro. All 6 invited speakers will have the opportunity to participate in the subsequent panel about their topics.

Organisers
Prof. Dr. Christine Garbe, Chair of ELINET Association; University of Cologne, Germany
Viv Bird, ex Chief Executive of Booktrust, UK
Prof. Dr. Patricia Schillings, University of Liège, Belgium
Dr. Sari Sulkunen, University of Jyväskylä, Finland
Prof. Dr. Eufimia Tafa, University of Crete, Greece
Prof. Dr. Renate Valtin, Humboldt University Berlin, Germany
Prof. Dr. William G. Brozo, George-Mason-University, Fairfax, VA, U.S
Drs. Jeroen Clemens, Utrecht, Netherlands
Dr. Fabio Nascimbeni, Universidad International de la Rioja, Spain
Dr. George Manolitsis, University of Crete, Greece
Prof. Dr. Gerry Shiel, St. Patrick ́s College, Dublin, Ireland

Location
University of Cologne, Main Campus, Seminar Building, Albertus- Magnus-Platz 1, 50931 Köln
No conference fees are requested, except a small contribution towards catering. Participants will have to cover travel and accommodation costs by themselves.
Accomodation: The organizing team has reserved rooms in different hotels in Cologne which can be booked individually by participants Details will be communicated on the ELINET platform www.eli- net.eu/events/elinet-association- symposium-2018-cologne/
Conference languages: English (in most sections and plenary events), German is possible for some sessions.

HSN Conferentie 2017: een terugblik

De 31ste HSN Conferentie Onderwijs Nederlands was een groot succes. Er waren meer dan 500 deelnemers tijdens de twee dagen. Windesheim had alles geweldig georganiseerd, ruimtes, verzorging en ondersteuning. Hiervoor hulde.
Omdat ik het wel belangrijk vind veel te delen zal ik proberen hier zoveel mogelijk presentaties uit de stroom Innovatie en Digitale geletterdheid, waar ik stroomleider en zaalvoorzitter was, te delen.

Hier vind je het programma van vrijdag en zaterdag, zodat je nog even kan kijken waar je heen bent geweest of waar je niet bent geweest. De mooie conferentiebundel werd aan het begin al uitgereikt en zal later (maar de Taalunie is wat traag hierin) ook te downloaden zijn. Helaas worden de presentaties nog niet gedeeld op de site van de HSN. Hier staan alleen de presentaties waar ik het materiaal van heb ontvangen. Kom regelmatig terug om de aanvullingen te kunnen zien.

Pionier Digitale geletterdheid in het Handboek van Kennisnet

Het Handboek Digitale geletterdheid is op 24 november uitgekomen. Een mooie prestatie van Remco Pijpers en van Kennisnet. Er is geen gedrukte versie (spreekt dit boekdelen?), de digitale versie hier downloaden.
Ik ben trots dat ik genoemd wordt als een Pionier Digitale geletterdheid in hoofdstuk 8 met een mooi interview. En elders in het boek mag ik mijn zegje ook nog doen. De andere twee pioniers zijn Nadia Demaret (schoolleider) over digitale geletterdheid op de vrije school, en de welbekende Patrick Koning (docent mbo) over digitale geletterdheid op het vmbo.

For my English speaking friends. November 24 the Handbook Digital Literacy (Handboek Digitale geletterdheid) was published by Kennisnet, the public organization for Education & ICT. Digital literacy was getting more attention in the last 4 years, but publishing a Handbook by the government is a significant event. A very good accomplishment of Remco Pijpers and colleagues. You can download the digitale version here. There is no printed version available, we are in the digital times 😉
What makes me very proud is to be named as a  Pionieer Digital Literacy. In chapter 8 there is an interview and I’m quoted on several other places in the Handbook. It feels like a reward for working on improving digital literacy for the last decennium. Happy to continue to work with teachers and schools, as a pioneer. There is only a Dutch version of the Handbook. Please brush up you Dutch.

Nieuwsbrief Onlinegeletterdheid/ Digitale geletterdheid nr 10

Vanavond om 19.30 ontvangt iedereen die zich daarvoor heeft aangemeld de 10de Nieuwsbrief Onlinegeletterdheid/ Digitale geletterdheid 2017/3.
Als u niet kunt wachten kunt u die hier al lezen. U kunt deze nieuwsbrief direct in de digitale bus krijgen door zich aan te melden. Ga hiervoor, en om eerdere nieuwsbrieven te lezen, naar de pagina  Nieuwsbrief.

Ik ben natuurlijk altijd geïnteresseerd in commentaar, vragen en suggesties. Wat wilt u wel en niet lezen, waar moet ik meer of anders aandacht aan besteden.