European Declaration of the Right to Literacy

Schermafdruk 2016-04-25 19.32.52Sinds de jaren ’90 ben ik betrokken bij de International Literacy Association. Ik ben ook de vertegenwoordiger van Nederland in de IDEC (International Development in Europe Committee). Hierin werken 30 Europese landen samen aan het verbeteren van geletterdheid in Europa. Een van de projecten waar IDEC bij betrokken is, is ELINET.  Elinet is opgericht in february 2014 en “unifies 77 partner organisations from 28 European countries (including 24 EU member states) engaged in literacy policy-making and reading promotion in Europe”. Elinet heeft een European Declaration of the Right to Literacy ontworpen. Daarover hieronder meer informatie.

In Europe we face serious literacy challenges: one in five 15-year-olds and nearly 55 million adults lack basic literacy skills and in the last 10 years there has been little improvement in the levels of literacy in Europe. International ELINET experts have discovered that the Universal Declaration is too unspecific with regard to literacy.

Literacy has been recognized as a human right for over 50 years in several international declarations and initiatives. Since its creation, UNESCO has promoted literacy as a right: 1975 Persepolis Declaration, 1997 Hamburg Declaration, 2006-2015 Literacy Initiative for Empowerment (LIFE), with a focus on those countries that face the biggest literacy challenges, mainly in Africa and Asia.

Every European citizen has the right to acquire literacy. EU Member States should ensure that citizens of all ages, regardless of social class, religion, ethnicity, origin and gender, are provided with the necessary resources and opportunities to develop sufficient and sustainable literacy skills in order to effectively understand and use written communication be in handwritten, in print or digital form.
A Declaration of European Citizens’ Right to Literacy was thus developed to re-emphasize this universal right.

Download the Declaration

The Declaration of European Citizens’ Right to Literacy is available in several different languages below.

Bulgarian VersionCzech VersionDutch VersionEnglish VersionFinnish VersionFrench VersionGerman VersionItalian VersionLithuanian VersionPortuguese VersionRomanian VersionRussian Version

HSN conferentie nr. 30 Gent 18 en 19 november Call for papers en meer

Screenshot 2016-01-25 21.56.17
HSN-30 (18 en 19 november in Gent) beoogt alle leeromgevingen aan bod te laten komen waarin Nederlands geleerd wordt: basisschool, secundair onderwijs/voortgezet onderwijs op alle niveaus (vwo, havo, (v)mbo, resp. aso, bso, kso, tso), hogeschool/universiteit en lerarenopleidingen. Naar verwachting staat er weer een tachtigtal presentaties/workshops en andere activiteiten op het programma. Meer informatie vind je op de site van de HSN.
Hierbij roepen de organisatoren in Vlaanderen en Nederland docenten, didactici en anderen op om zich als spreker/workshopleider te melden met een inhoudelijk voorstel. Ik ben kolomleider van de kolom Innovatie, samen met Jordi Casteleyn uit Vlaanderen.
Er wordt vooral belang gehecht aan praktijkgerichtheid en aan het vernieuwende karakter van de presentatie. Voor ervaringen uit eigen onderwijspraktijk en bevindingen uit kleinschalig onderzoek bestaat veel belangstelling.Gedacht wordt aan programmakolommen die gericht zijn op onderwijstypen (bv. basis-, hoger onderwijs, mbo) en aan themakolommen als:

  • literatuuronderwijs;
  • leesbevordering;
  • innovatie, w.o. nieuwe media;
  • taalbeschouwing;
  • taalvaardigheid secundair/voortgezet onderwijs;
  • taal- en letterkunde

Deze opsomming is niet uitputtend en wordt nog aangepast. Houdt u er rekening mee dat een presentatie gewoonlijk 50 minuten (idealiter 30 min. + 20 min. discussie) duurt. Er is ruimte voor enkele workshops die tweemaal zo veel tijd in beslag nemen. Of uw voorstel wordt overgenomen door de programmacommissie is van een aantal factoren afhankelijk.
Wilt u graag iets presenteren? Maak dan van het onderstaande een formulier en stuur dit uiterlijk 25 maart 2016  naar: andre.mottart@ugent.be Als je in de kolom Innovatie zou willen presenteren, en je wilt nog wat overleg of feedback met / van de kolomleiders neem dan contact op met mij jeroencl[at]gmail.com of Jordi Casteleyn jordi.casteleyn@uantwerpen.be

Naam:
E-mail:                                                                    Telefoon: 0031/0032

Organisatie/instelling:

Doelgroep van uw presentatie (bijv. basisonderwijs, …):

In welke themakolom (zie Call) zou u uw presentatie geprogrammeerd willen zien?

Voorlopige titel en inhoud presentatie (ong.10 regels):

HSN28 Conferentie Onderwijs Nederlands Brugge 2014

De Conferentie Nederlands HSN28 op 14 en 15 november 2014 in Brugge was een groot succes. Bijna 500 deelnemers, verdeeld over twee dagen. Bij binnenkomst al gelijk een mooi ontworpen boek met de abstracts en het programma.

Deze wordt binnenkort ook online ter beschikking gesteld via het TaaluniveIMG_2514rsum van de Taalunie waar de andere conferentiebundels van de HSN conferenties ook staan. Er werden meer dan 80 workshops en presentaties aangeboden in 11 stromen (1) Basisonderwijs, (2) Evaluatie en toetsing, (3) Hoger onderwijs, (4) Leesbevordering, (5) Lerarenopleiding basisonderwijs, (6) Literatuuronderwijs, (7) Onderwijsinnovatie, (8) Taalbeleid en -screening, (10) Taalbeschouwing en (11) Taalvaardigheid

Jordi Castelyn van de Universiteit Gent (Ugent) en ik waren kolomleiders van de stroom Onderwijsinnovatie met zeven presentaties. De abstracts vind je hier. Binnenkort komen links naar een aantal presentaties hier beschikbaar. Kom dus regelmatig terug.

De volgende workshop zijn gegeven in de stroom Onderwijsinnovatie  (1) Leuridan & Eva Van de Wiele Digitale ondersteuning bij schrijfopdrachten, (2) Matthias Lefebvre Voer je eigen taalonderzoek!, (3) Elke Van Steendam & Luk Degrez Effecten van expliciete en impliciete instructie op verwerven van academische schrijftaak, (4) Differentiatie in het onderwijs, (5) Dhaenens, Bart Devos & Jordi Casteleyn’Storyboarding en leren presenteren, (6) Arnaud Kuipers & Rutger Cornelissen Flip je les Nederlands en (7) Jeroen Clemens Onlinegeletterdheid. Een uitdaging voor leraren en lerarenopleiders.

Mijn presentatie was de laatste op zaterdag, maar de vrees dat leerlingen het laatste uur geen zin meer hadden, was geheel ten onrechte. Het klaslokaal kon 65 mensen herbergen en het waren er meer. De interesse was groot, het was een divers publiek en het was zeer actief en inspirerend. Verschillende leraren en lerarenopleiders kwamen met interessante vragen en wilden ook zelf aan de slag. Ondanks dat mijn promotieonderzoek en ontwikkelwerk betrekking heeft op het VO, was er ook veel interesse uit het beroepsonderwijs, het PO en de PABO’s. Ook onderzoekers waren aanwezig. Ik geloof erg in de ‘wisdom of the crowd’, dus ik overweeg nu om een online ontwikkelomgeving te  maken, waarin leraren en lerarenopleiders uit Nederland en Vlaanderen samen aan het werk gaan om mooi lesmateriaal te ontwerpen. Een deel daarvan kan ik later weer onderzoeken op effectiviteit. Hierover later mee in een aparte blog. Heb inmiddels al een uitnodiging om in Torhout in West-Vlaanderen een studiemiddag te houden, zoals al eerder in Hasselt. Heel inspirerend allemaal.

Gelukkig is de staatssecretaris Sander Dekker @SanderDekker, ook enthousiast over de aandacht voor onlinegeletterdheid 😉

Retweet van Sander Dekker staatssecretaris onderwijs

 

Onlinegeletterdheid in Vlaanderen: stukje in dagblad De Standaard

De interesse voor onlinegeletterdheid stijgt ook in Vlaanderen. Twee weken geleden heb ik een netwerkbijeenkomst / workshop in Hasselt verzorgd met lerarenopleiders en leraren Nederlands.
Ook ben ik geïnterviewd door het landelijk dagblad de Standaard. Afgelopen maandag stond een stukje in een taalbijlage Lezen moet je leren. Multimediaal lezen, een vak apart. Gezocht: online geletterde leerlingen.  Heb de papieren krant nog niet gezien, maar het stukje kan je hier downloaden of via Blendle.

 

Last Call for Papers European Conference on Literacy 2015 in Klagenfurt, Austria

We are very pleased to announce the CALL FOR PAPERS for the upcoming European Conference on Literacy 2015 in Klagenfurt, Austria, to be open from 31 May until 30th November, 2014!
Go to: www.lesenundschreiben.at/19th-european-conference-on-reading/call-for-papers.html.
If you have any questions regarding the Call for Papers or the conference as such, do not hesitate to come back to us. Have a look at the general pages concerning the conference and also follow us on Facebook and Twitter to stay up to date. We are looking forward to your contributions and to seeing you in Klagenfurt – as a speaker and/or a participant!

Kind regards from Austria,
Verena
Secretary Austrian Literacy Association (ALA)
c/o Lesezentrum Steiermark
Eggenberger Allee 15a 8020 Graz, Austria
office@lesenundschreiben.at
website: www.lesenundschreiben.at
Facebook: www.facebook.com/literacyaustria
Twitter: www.twitter.com/litera

Workshop in Hasselt Netwerk Didactiek Nederlands over onlinegeletterdheid

Op 15 oktober heb ik een workshop gehouden over onlinegeletterdheid op de lerarenopleiding PXL in Hasselt, Vlaanderen. Ik heb dit al eerder beschreven. Het was een zeer geslaagde middag. Hieronder een beschrijving door Ghislain Duchâteau van de HSN. Hij vat de bijeenkomst als volgt samen ” Lectoren van drie hogescholen, leraren uit middelbare scholen, studenten en een uitgever van schoolboeken beleefden deze netwerkmiddag met grote betrokkenheid bij de presentatie en met veel inzet in de interactie met de deskundige presentator.” Ghislain is een oudgediende in het vak Nederlands en wees mij erop dat ik eigenlijk, volgens de regels van de Nederlandse taal, onlinegeletterdheid aan elkaar zou moeten schrijven. Ik ga daar nog op studeren, maar volg nu even zijn raad op. Dat was weer leren van mij.

Netwerkmiddag over ‘Onlinetekstbegrip’ – woensdag 15 oktober 2014 in Hogeschool PXL Hasselt

Netwerk Didactiek Nederlands (NDN) en Hogeschool PXL organiseerden op woensdagmiddag 15 oktober 2014 in de Hogeschool PXL Departement Education (Lerarenopleiding), Campus Vildersstraat lokaal C104 – Vildersstraat 5 – 3500 Hasselt de netwerkmiddag

Onlinetekstbegrip voor leerlingen

Spreker: Drs. Jeroen Clemens

Doelpubliek: leraren secundair onderwijs Nederlands en andere vakken, pedagogische begeleiders en lerarenopleiders

Tijdsperiode: 14 uur – 16.30 u.

 Programma:

– Ontvangst en aanmelding
– Presentatie ‘Onlinetekstbegrip’ – deel 1
– Koffiepauze – netwerking
– Presentatie ‘Onlinetekstbegrip’ – deel 2 met interactie
– Afsluiting – netwerking

Onlinetekstbegrip voor leerlingen

Beide organisatoren van deze netwerkmiddag zijn bekommerd om de vaardigheden die leerlingen moeten hebben om te kunnen functioneren in onze digitale kennismaatschappijEen belangrijke vaardigheid is het begrijpen van teksten online, onlinetekstbegrip. Het onderwijs moet  daar aandacht aan besteden, te beginnen bij het vak Nederlands. Natuurlijk is het van groot belang dat onlinetekstbegrip bij alle vakken geïntegreerd aandacht zou krijgen.

Een van de oorzaken van de problemen met onlinetekstbegrip is dat onlineteksten heel andere karakteristieken hebben dan offlineteksten.

Onlineteksten zijn
(1) niet lineair opgebouwd,
(2) vaak niet één tekst, maar een cluster van teksten of tekstdelen, verbonden via hyperlinks,
(3) teksten die vaak online en in samenwerking worden geschreven,
(4) meestal multimediaal en multimodaal
(5) teksten die snel veranderen (OECD, 2011).
Onlineteksten genereren nieuwe tekstsoorten met hun eigen kenmerken: websites, blogs, tweets…

Ook nieuwe specifieke vaardigheden en strategieën komen eraan te pas bij het lezen van onlineteksten.

De Nederlandse onderzoeker en leraar Jeroen Clemens gaf ons opheldering geven over deze thematiek. Hij heeft er ruim onderzoek naar gedaan en doctoreert op dit thema.

In het schooljaar 2014-15 start Jeroen Clemens met de sectie Nederlands van Vathorstcollege te Amersfoort een pilot implementatietraject onlinegeletterdheid. Hierin gaan ze samen lessen en materiaal ontwikkelen en onderzoeken wat werkt en wat niet. Vathorst is heel innovatief bezig met onderwijs.

Aanbevolen lectuur van Jeroen Clemens:
– Artikel LTM “Het nieuwe lezen, anders bekeken. Een belangrijke uitdaging voor de talenleraren”
– Artikel Onlinegeletterdheid in VanTwaalfTotAchttien oktober 2014

Aandachtige deelnemers Jeroen Clemens blijft boeien
De spreker legt uit en vat samen Specifiek voor onlinetekstbegrip



De presentatie van Jeroen Clemens wordt binnen de 14 dagen vanaf 15 oktober online geplaatst.

Lectoren van drie hogescholen, leraren uit middelbare scholen, studenten en een uitgever van schoolboeken beleefden deze netwerkmiddag met grote betrokkenheid bij de presentatie en met veel inzet in de interactie met de deskundige presentator.

Contact: Ghislain Duchâteau
E-post: info@netdidned.be – Tel: 011 22 86 25

Omhoog

ELINET EU project on Literacy

One in five 15-year-old Europeans, as well as nearly 75 million adults, lack basic reading and writing skills. Not only does this make it hard for them to find a job, it also increases their risk of poverty and social exclusion.
The European Literacy Policy Network ELINET was initiated to gather and analyze policy information; exchange policy approaches, good practice, and initiatives and raise awareness of the importance of acting now to reduce the number of children, young people and adults with low literacy skills by 2020. ELINET is formed of 79 partner organizations from 28 countries.
 The network has received funding from the European Commission to complete a two year work program. During this time, it will develop tools that can be used by different members as well as supporting existing and encouraging new activities. You can visit the EU Elinet project site (still under construction).
On the Annual Convention of the International Reading Association in New Orleans, 10 – 12 of May 2014, Christine Garbe and Renate Valtin talked about the EU-Project Elinet. You can find the presentation here ELINET_Presentation-IRA conference New Orleans_final version

Netwerkmiddag in Vlaanderen

Ook Vlaanderen is geinteresseerd in de nieuwe uitdaging van Online Geletterdheid. Ook zij benadrukken de waarde van samenkomsten in netwerken. Interessant is dat zij behalve leraren Nederlands ook leraren van andere vakken uitnodigen. Zij kijken ook vakoverstijgend. Prima idee. Ook nodigen ze leraren en lerarenopleiders samen uit. Ook een goed idee. Het lijkt me op deze manier goed voor taalbeleid in alle vakken en daarnaast ook goed voor aansluiting lerarenopleiding en scholen. Ben benieuwd.

Online tekstbegrip – Netwerkmiddag woensdag 15 oktober 2014 in Hasselt – aankondiging

NDN en Hogeschool PXL organiseren op woensdagmiddag 15 oktober 2014 in de Hogeschool Departement Lerarenopleiding (Education) in Hasselt de netwerkmiddag

Thema: Online tekstbegrip voor leerlingen
Spreker: Drs. Jeroen Clemens
Doelpubliek: leraren secundair onderwijs Nederlands en andere vakken en lerarenopleiders
Tijdsperiode: 14 uur – 16.30 u.
Uitnodiging volgt.

Online tekstbegrip voor leerlingen
Beide organisatoren van deze netwerkmiddag zijn bekommerd om de vaardigheden die leerlingen moeten hebben om te kunnen functioneren in onze digitale kennismaatschappij. Een belangrijke vaardigheid is het begrijpen van teksten online, online tekstbegrip. Het wordt doorgaans niet onderkend als probleem en krijgt hierdoor nauwelijks aandacht in het onderwijs. Dit is zeer ten onrechte. Het onderwijs behoort  daar aandacht aan te besteden, te beginnen bij het vak Nederlands. Natuurlijk is het van groot belang dat online tekstbegrip bij alle vakken geïntegreerd aandacht zou krijgen.
Een van de oorzaken van de problemen met online tekstbegrip is dat online teksten heel andere karakteristieken hebben dan offline teksten. Er is dus sprake van nieuwe tekstsoorten.
Een paar belangrijke kenmerken zijn dat
(1) online teksten niet lineair zijn opgebouwd,
(2) online teksten vaak niet een tekst zijn, maar een cluster van teksten of tekstdelen, verbonden via hyperlinks,
(3) er nieuwe tekstsoorten zijn als websites, blogs en tweets, met hun eigen kenmerken,
(4) teksten vaak online en in samenwerking worden geschreven,
(5) online teksten meestal multimediaal en multimodaal zijn en
(6) online teksten snel veranderen (OECD, 2011).

Niemand beter dan de Nederlandse onderzoeker en leraar Jeroen Clemens kan ons opheldering geven over deze thematiek. Hij heeft er ruim onderzoek naar gedaan en doctoreert op dit thema. Daarom nodigen wij hem uit om ons zijn verheldering van tekstbegrip online over te brengen en ons de betekenis daarvan voor onze leerlingen te verduidelijken.

Contact: Ghislain Duchâteau
E-post: info@netdidned.be – Tel: 011 22 86 25

 

 

Proof of my international work on literacy ;-)

As I told you in a recent blogpost I’m also active in the International Development in Europe Committee of the International Reading Association. In the last Reading Today magazine of the IRA there is an article on the one of our activities, the International Leadership Workshop in Ljubljana last januari.
See the picture below taken of that article. Even more interesting because you can see me in the picture at the right side upper corner. So, this is proof I really participated 😉

IDEC workshop Ljubljana Slovenia 2014

Een stap verder naar een community ?

Het zijn Modern Times. Ik zit nu op de boot van Turku, Finland naar Stockholm en schrijf daar dit blogbericht. Naast het netbook liggen de iPhone en de ereader en vragen ook aandacht. En al deze apparatuur past makkelijk achterop de motor.

Sinds het begin van de jaren 90 ben ik lid van de International Reading Association. In dezelfde tijd heeft Nederland een Nederlandse afdeling van de IRA opgericht, genaamd RAIN, Reading Association in the Netherlands. In de eerste 10 jaar is die afdeling heel actief geweest in Nederland. We hebben conferenties georganiseerd en 9 boeken gepubliceerd bij Eburon. De laatste jaren is de afdeling in Nederland slapende. We gaan proberen er weer leven in te blazen. Interesse: neem contact op.

Op Europees niveau is Nederland / ben ik heel actief gebleven. Er is een International Development in Europe Commitee (IDEC), een netwerk van associaties van de IRA in Europa. Toen ik er bij kwam als vertegenwoordiger van Nederland bestond de IDEC uit 4 landen, inmiddels zijn dat er al 30. Kijk op de website van de IDEC voor meer informatie. De IDEC komt twee keer per jaar bijeen en probeert op allerlei manieren in samenwerking te werken aan het verbeteren van de geletterdheid ( lees- en schrijfvaardigheid en literatuur) in Europa. We organiseren elke twee jaar een European Reading Conference en andere conferenties, zetten gezamenlijke projecten op, organiseren uitwisselingen en ondersteunen elkaar. De volgende Europese Conferentie is volgend jaar in Mons, Belgie. Wordt weer heel interessant, dus kom er ook heen. Ook kan je nog voorstellen doen daar zelf een presentatie te geven. Kijk op de website van de The 17th European Conference on Reading , July 31– August 3, 2011 , Mons

Naast de IDEC hebben we op Europees niveau net een nieuwe Federatie opgericht de FELA, Federation of Literacy Associations. Dit is geen onderdeel van een grotere organisatie, zoals de IDEC,  maar een nieuwe Europese Federatie die projecten en onderzoek wil gaan stimuleren en uitvoeren. Kijk voor meer informatie op de website van de FELA.

Afgelopen week heb ik vergaderd met zowel IDEC als FELA. Het is heel duidelijk dat beide groepen nog niet van web 1.0 naar web 2.0 zijn overgegaan, maar dat ze dat wel willen. Ik ben sinds het begin de webmaster van de IDEC geweest. Ik heb ook  mensen geholpen met het opzetten van een WIKI, nog bijna niemand schrijft een blog. Er zit nog niet zoveel vooruitgang in.
Wat nu  duidelijk werd, was dat men wel veel meer gebruik wil gaan maken van nieuwe mogelijkheden om kennis te delen en samen te werken. En dus het tijdperk van de website wil verlaten. Het probleem is dat de meeste leden van de IDEC nauwelijks digitaal geletterd zijn en dat de IDEC nauwelijks geld heeft.
Ik heb toegezegd om voor de volgende vergadering in januari weer eens heel goed te kijken naar wat we hebben ( website etc. ) en een voorstel te doen hoe we verder kunnen. De meeste leden willen dan ook graag een workshop om verder te komen.

Oproep: ik wil graag met een aantal mensen die ervaring hebben op dit gebied  om de (digitale) tafel zitten om te brainstormen over mogelijkheden. Ik zie dat ik het niet alleen kan. Misschien kan er later wat geld komen voor je inzet, maar in eerste instantie niet. Wie wil dit met mij doen?