Pionier Digitale geletterdheid in het Handboek van Kennisnet

Het Handboek Digitale geletterdheid is op 24 november uitgekomen. Een mooie prestatie van Remco Pijpers en van Kennisnet. Er is geen gedrukte versie (spreekt dit boekdelen?), de digitale versie hier downloaden.
Ik ben trots dat ik genoemd wordt als een Pionier Digitale geletterdheid in hoofdstuk 8 met een mooi interview. En elders in het boek mag ik mijn zegje ook nog doen. De andere twee pioniers zijn Nadia Demaret (schoolleider) over digitale geletterdheid op de vrije school, en de welbekende Patrick Koning (docent mbo) over digitale geletterdheid op het vmbo.

For my English speaking friends. November 24 the Handbook Digital Literacy (Handboek Digitale geletterdheid) was published by Kennisnet, the public organization for Education & ICT. Digital literacy was getting more attention in the last 4 years, but publishing a Handbook by the government is a significant event. A very good accomplishment of Remco Pijpers and colleagues. You can download the digitale version here. There is no printed version available, we are in the digital times 😉
What makes me very proud is to be named as a  Pionieer Digital Literacy. In chapter 8 there is an interview and I’m quoted on several other places in the Handbook. It feels like a reward for working on improving digital literacy for the last decennium. Happy to continue to work with teachers and schools, as a pioneer. There is only a Dutch version of the Handbook. Please brush up you Dutch.

Nieuwsbrief Onlinegeletterdheid/ Digitale geletterdheid nr 10

Vanavond om 19.30 ontvangt iedereen die zich daarvoor heeft aangemeld de 10de Nieuwsbrief Onlinegeletterdheid/ Digitale geletterdheid 2017/3.
Als u niet kunt wachten kunt u die hier al lezen. U kunt deze nieuwsbrief direct in de digitale bus krijgen door zich aan te melden. Ga hiervoor, en om eerdere nieuwsbrieven te lezen, naar de pagina  Nieuwsbrief.

Ik ben natuurlijk altijd geïnteresseerd in commentaar, vragen en suggesties. Wat wilt u wel en niet lezen, waar moet ik meer of anders aandacht aan besteden.


HSN Conferentie Onderwijs Nederlands Programma online

Inmiddels is het programma voor de 31ste HSN Conferentie Onderwijs Nederlands (24 en 25 november 2017 in Zwolle) op de website geplaatst. Ga voor de meest recente informatie naar de website van de HSN. Zie het mooie programma en bedenk welke workshops je wil bezoeken. Het worden twee leerzame dagen. Een must voor de professionele docent, die het onderwijs Nederlands nog beter wil maken. Kom naar Zwolle.
Bedankt, alle collega’s die zich al hebben ingeschreven. Er zijn nog een paar plaatsen open, je kan je nog inschrijven.

De conferentie HSN-31  beoogt alle leeromgevingen aan bod te laten komen waarin Nederlands geleerd wordt: basisschool, secundair onderwijs op alle niveaus (vwo, havo, (v)mbo, resp. aso, bso, kso, tso), hogeschool/universiteit en lerarenopleidingen. Wij hebben een tachtigtal presentaties / workshops kunnen plaatsen in de parallelle programmakolommen. Ik ben, samen met mijn Vlaamse collega Jordi Casteleijn, verantwoordelijk voor de kolom Innovatie en digitale geletterdheid

  • Basisonderwijs
  • Lerarenopleiding basisonderwijs
  • Taalvaardigheden 12 – 18 jaar
  • Lerarenopleiding Secundair/Voortgezet Onderwijs
  • Hoger onderwijs
  • Mbo (Bso/Tso)
  • Nederlands in een meertalige context
  • Innovatie en digitale geletterdheid
  • Taalbeschouwing
  • Leesbevordering
  • Literatuuronderwijs
  • Taal- en letterkunde


UNESCO International Literacy Day & expertmeeting ‘Literacy in a digital world’

Morgen (8 september) is het International Literacy Day.

Verspreid de informatie. Het is een heel belangrijk doel dat met deze dag bereikt moet worden. Zie hieronder informatie die je kan verspreiden. gebruik je eigen kanalen!
Ik ga naar de bijeenkomst van UNESCO ‘Literacy in a digital world’. Zie ook hier

This year, International Literacy Day (8 September) will be celebrated across the world under the theme of ‘Literacy in a digital world’. On 8 September, 2017 a global event will be organized at UNESCO’s Headquarters in Paris, with the overall aim to look at what kind of literacy skills people need to navigate increasingly digitally-mediated societies, and to explore effective literacy policies and programmes that can leverage the opportunities that the digital world provides.
We would like to provide you with relevant information about literacy and encourage you to visit our ILD website to find relevant publications and resources on literacy in relation to this year’s theme. As every year, UNESCO’s library provides special access to all literacy publications, find more information on the ILD webpage.

Fact sheet on literacy from UNESCO Institute for Statistics
As every year, UNESCO Institute of Statistics provide an updated fact sheet on literacy, an e-Atlas and a specially dedicated webpage for International Literacy Day. We also provide direct access through our ILD webpage to these valuable resources.

UNESCO Global Alliance for Literacy within the Framework of Lifelong Learning (GAL)

As mentioned in an earlier post  on 7 September the Core Group of the Global Alliance for Literacy within the Framework of Lifelong Learning (GAL) will hold a one-day meeting. I will participate in this meeting as an observer.
For those of you who are not familiar with the GAL some information.

The UNESCO Institute for Lifelong Learning, one of UNESCO’s specialist institutions with a core mandate for literacy and lifelong learning, has been asked by UNESCO to lead the consultation process for establishing the Global Alliance for Literacy within the Framework of Lifelong Learning (GAL). As literacy will play a direct or indirect role in achieving many of the Sustainable Development Goals (SDGs), GAL aims to help Member States make accelerated progress towards the 2030 Agenda for Sustainable Development. The Alliance, which will be composed of experts and representatives of UN and government agencies, donors, national and international non-governmental organizations, and the private sector, will work towards improving literacy for sustainable development through concrete action and tangible outcomes.

Reasons for establishing GAL

The international community recognizes literacy as an ‘indispensable foundation for independent learning’ in the Education 2030 Incheon Declaration and Framework for Action. ‘A world with universal literacy’ is also a key part of the vision set out in the 2030 Agenda for Sustainable Development, which was adopted by the United Nations General Assembly in 2015. The Agenda’s target for literacy is ‘to ensure that all youth and a substantial proportion of adults, both men and women, achieve literacy and numeracy’ by 2030 (Target 4.6). GAL aims to help Member States achieve this ambitious target.

Challenges for GAL

GAL will encourage policy coherence and take action to promote the mobilization of resources, the availability of high-quality and timely data through improved assessment and monitoring, the effective utilization of information and communications technology, and the creation of multi-stakeholder partnerships at regional and national levels. Furthermore, GAL will be transversal in three ways: across age (from early childhood through to adulthood); across languages and cultures (with special attention paid to gender, diversity, inclusion and empowerment); and across sectors (such as education, health and sanitation, agriculture, environment and climate, employment and industry, and urbanization and migration). In short, GAL will stimulate and promote collaborative programmes that connect literacy with the sustainable development agenda within a lifelong and life-wide approach.

GAL will be shaped by Member States and development partners as an effective platform for sustained action at all levels. Some promising pathways include:

  • fostering innovation and the creative use of technology;
  • supporting decentralized, community-managed learning centres;
  • promoting literacy assessment practices that enhance learner motivation and improve programmes;
  • placing an emphasis on using literacy and numeracy skills in daily life; and
  • offering a large menu of options in different languages to address diverse learning needs.

UNESCO International Conference on ‘Literacy in a digital world’

On September, 8 the UNESCO International Conference on ‘Literacy in a digital world’ takes place at the UNESCO headquarters, Paris, France.
I’m honored to be invited to attent this conference, as  a representative of Elinet and as an expert on digital literacy.

Objectives of the International Conference

  • Definition: To deepen our understanding of what kinds of literacy skills people need to thrive in a digital world.
  • Practice: To share and analyze promising programmes that advance literacy in a digital world.
  • Risks and responses: To better understand the emergent risks – such as inequality, privacy concerns and threats to diversity – and develop associated responses in promoting literacyin a digital world.
  • Monitoring and assessment: To explore digital developments for monitoring and assessing literacy, both nationally and regionally, including new opportunities presented by big data.

On the same day there is the UNESCO International Literacy Prizes Awards Ceremony, which I will attent too.

One day earlier on 7 September the Core Group of the Global Alliance for Literacy within the Framework of Lifelong Learning (GAL) will hold a one-day meeting. I’m invited to participate in this meeting as an observer.

Elinet New Association & Thematic Working Group Digital Literacy

This post is bilingual,  English & Nederlands

Elinet, de European Literacy Policy Network, heeft op de 20th European Literacy Conference, besloten te veranderen van een instituut waarvan alleen ‘legal bodies’ lid waren in een Elinet Association, waar individuele experts de belangrijkste leden zijn.
Ik ben gevraagd lid te worden van de Thematic Working Group (TWG) Digital Literacy.  ” Full members are individuals working in the area of literacy. They have a vote at the annual General Assembly (GA) and are eligible for the (EC).  Bekijk hier de doelen en plannen.

Go English version

De website van Elinet zal binnenkort worden aangevuld met informatie over het symposium in Madrid.  De visie van Elinet is “that everyone in Europa shall be literate. The term ‘literacy’ covers all forms of reading and writing (written communication) in print and digital media.” In Elinet werkt een grote groep Europese landen samen om dit doel te bereiken. Ook publiceerde Elinet een European Declaration of the Right to Literacy. Elinet heeft, met subsidie van de EU vanuit het Lifelong Learning Programme onderzoek gedaan.

Ik was een van de founding members (en de enige founding father). Het is een nieuwe en veelbelovende uitdaging. Ik hou jullie op de hoogte.





English version

On the 20th European Literacy Conference, Elinet,  European Literacy Policy Network, had his own symposium. On July 5th, Elinet changed from an institution were only legal bodies were members into an Elinet Association, were individual experts will be the preferred members. Full members are individuals working in the area of literacy. They have a vote at the annual General Assembly (GA) and are eligible for the executive committee (EC). Look here for more details  


I was invited to become a member of the Thematic Working Group (TWG) Digital Literacy. I’m glad to contribute to this working group.

The vision of Elinet is “that everyone in Europa shall be literate. The term ‘literacy’ covers all forms of reading and writing (written communication) in print and digital media.” There is a large group of European countries collaborating in Elinet. Elinet published the European Declaration of the Right to Literacy.and did research with grants from the European Union,  Lifelong Learning Programme.
The Elinet website will be updated soon and give all the information about the new association and the symposium in Madrid.

I was one of  the founding members of Elinet Network (and the only founding father). Its a new and promising challenge. I keep you informed.

Onderwijsproject Verborgen Familieverleden nu ook op televisie: leerling ontdekt zijn verleden

De schrijvende pers was al geïnteresseerd in het onderwijsproject Verborgen Familieverleden van Ferdi Schrooten en mij. Het project is gericht op schrijfvaardigheid, onderzoeksvaardigheden, onlinegeletterdheid, maar ook op het onderwijsdoel persoonlijkheidsontwikkeling.
Nu is ook de televisie geïnteresseerd geraakt. In het kader van 5 mei heeft de televisiezender NH Nieuws aandacht besteed aan ons project ‘Verborgen Familieverleden’. Ze hebben in Huizen en Bussum met een leerling, Ian Pennekamp, en zijn familie gedraaid. “Ian (…) ging voor een schoolopdracht op zoek naar het onbekende verhaal van zijn overgrootvader tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maar wat eerst een leuke opdracht leek, bleek een donker randje te hebben”. Voor Ian heeft zijn ontdekking wel een dubbele lading: “Als je hoort hoe aardig hij was, dan is hij dus niet die NSB’er. Oorlog doet soms rare dingen met je.”. Ian heeft door dit te onderzoeken ook een duidelijke ontwikkeling doorgemaakt. Mooi om dit ook in het onderwijs te kunnen stimuleren. Ian is een leerling op Huizermaat, waar we de tweede (turbo)versie van het project hebben uitgevoerd.
We zijn nu bezig Omroep Flevoland ook enthousiast te krijgen. Trots. Look and wonder. Hier nogmaals een link naar het programma.
Misschien is het ook voor jouw school interessant. Neem dan contact op en we praten verder. 

Facebook-groep Onlinegeletterdheid van start

Onlinegeletterdheid/ Digitale geletterdheid krijgt de laatste tijd wel de aandacht die zo nodig is. Maar het is nog vooral praten, rapporten schrijven en websites maken. Daar doe ik trouwens ook aan mee. En de verwarring is groot.
De praktische invulling is er echter nog maar mondjesmaat. Integratie in het curriculum is er nog nauwelijks. In deze Facebook-groep Onlinegeletterdheid in de praktijk wil ik een volgende stap doen en nog meer mensen uitnodigen praktisch te gaan ontwerpen en onderzoeken in de praktijk. Want er is een wil tot veranderen en energie onder de leraren en scholen. Ik heb dat in de praktijk ervaren, wanneer ik werk met leraren en scholen aan integratie van onlinegeletterdheid in het curriculum, vooral bij Nederlands, mijn vak. Voorbeelden zijn er ( zie bv hier ) , ideeën ook (zie hier en hier), maar die moeten op maat worden gemaakt en worden uitgebreid.
We kunnen het samen en hoeven niet te wachten op OCW, SLO en Kennisnet. En ik heb er nog steeds zin in. Aan de slag, dus. We starten als open groep en kijken of dat werkt. Zo niet dan maken we de groep besloten of heffen hem op. Denk mee, geef je mening en ontwerp mee. Je kan je daarnaast natuurlijk ook opgeven voor de Nieuwsbrief Onlinegeletterdheid.

Internet en de verwarring van leerlingen

Digitale geletterdheid en mediawijsheid houdt ook in dat we met leerlingen praten over de waarde van informatie en ze daarover laten nadenken. Informatie is nog lang geen kennis en dat kan je vaak zien in de klas. Een voorbeeld.

Mijn leerlingen schrijven blogs over gelezen boeken. Pas geleden had een leerling uit VWO4 een recensie geschreven over Van de vos Reynaerde. De leerling was zelfstandig op zoek gegaan naar informatie en was wat in de war over wie de schrijver zou kunnen zijn. Dat zijn we allemaal omdat we dat niet zeker weten. Maar zij schreef het zo op “Dit boek heet van den vos Reynaerde en de auteur is onbekend, er zijn namelijk veel schrijvers van dit boek op internet te vinden. De auteur die het eerst verscheen was Paul Biegel en een andere auteur die gegeven wordt is “ene Willem”. Ze maakt voor het gemak maar geen keuze.

Ik ga er met haar over praten. Een goede tip is dat je altijd en zeker bij twijfel informatie dubbelcheckt. Dat betekent hier dat je onderzoekt wie die Biegel is, wat over die ‘ene Willem’ te vinden is en wat die met Reynaerde te maken hebben.
Dan is het antwoord duidelijk want zij zegt wel even later dat “dit boek is uitgegeven door Uitgeverij Taal & Teken, Leeuwarden en de eerste druk was ergens in de 13e eeuw.” Ik ben benieuwd wat ze vindt en leert na de dubbelcheck. En die Paul Biegel heeft er misschien op een andere manier wel mee te maken. En ik zal ook met haar even praten over de uitdrukking “de eerste druk was ergens in de 13e eeuw”. Er is nog veel te leren, maar dat is leuk, als het goed gaat. Het lijkt me nu al een leuk gesprek.