HSN28 Conferentie Onderwijs Nederlands Brugge 2014

De Conferentie Nederlands HSN28 op 14 en 15 november 2014 in Brugge was een groot succes. Bijna 500 deelnemers, verdeeld over twee dagen. Bij binnenkomst al gelijk een mooi ontworpen boek met de abstracts en het programma.

Deze wordt binnenkort ook online ter beschikking gesteld via het TaaluniveIMG_2514rsum van de Taalunie waar de andere conferentiebundels van de HSN conferenties ook staan. Er werden meer dan 80 workshops en presentaties aangeboden in 11 stromen (1) Basisonderwijs, (2) Evaluatie en toetsing, (3) Hoger onderwijs, (4) Leesbevordering, (5) Lerarenopleiding basisonderwijs, (6) Literatuuronderwijs, (7) Onderwijsinnovatie, (8) Taalbeleid en -screening, (10) Taalbeschouwing en (11) Taalvaardigheid

Jordi Castelyn van de Universiteit Gent (Ugent) en ik waren kolomleiders van de stroom Onderwijsinnovatie met zeven presentaties. De abstracts vind je hier. Binnenkort komen links naar een aantal presentaties hier beschikbaar. Kom dus regelmatig terug.

De volgende workshop zijn gegeven in de stroom Onderwijsinnovatie  (1) Leuridan & Eva Van de Wiele Digitale ondersteuning bij schrijfopdrachten, (2) Matthias Lefebvre Voer je eigen taalonderzoek!, (3) Elke Van Steendam & Luk Degrez Effecten van expliciete en impliciete instructie op verwerven van academische schrijftaak, (4) Differentiatie in het onderwijs, (5) Dhaenens, Bart Devos & Jordi Casteleyn’Storyboarding en leren presenteren, (6) Arnaud Kuipers & Rutger Cornelissen Flip je les Nederlands en (7) Jeroen Clemens Onlinegeletterdheid. Een uitdaging voor leraren en lerarenopleiders.

Mijn presentatie was de laatste op zaterdag, maar de vrees dat leerlingen het laatste uur geen zin meer hadden, was geheel ten onrechte. Het klaslokaal kon 65 mensen herbergen en het waren er meer. De interesse was groot, het was een divers publiek en het was zeer actief en inspirerend. Verschillende leraren en lerarenopleiders kwamen met interessante vragen en wilden ook zelf aan de slag. Ondanks dat mijn promotieonderzoek en ontwikkelwerk betrekking heeft op het VO, was er ook veel interesse uit het beroepsonderwijs, het PO en de PABO’s. Ook onderzoekers waren aanwezig. Ik geloof erg in de ‘wisdom of the crowd’, dus ik overweeg nu om een online ontwikkelomgeving te  maken, waarin leraren en lerarenopleiders uit Nederland en Vlaanderen samen aan het werk gaan om mooi lesmateriaal te ontwerpen. Een deel daarvan kan ik later weer onderzoeken op effectiviteit. Hierover later mee in een aparte blog. Heb inmiddels al een uitnodiging om in Torhout in West-Vlaanderen een studiemiddag te houden, zoals al eerder in Hasselt. Heel inspirerend allemaal.

Gelukkig is de staatssecretaris Sander Dekker @SanderDekker, ook enthousiast over de aandacht voor onlinegeletterdheid 😉

Retweet van Sander Dekker staatssecretaris onderwijs

 

Onlinegeletterdheid in Vlaanderen: stukje in dagblad De Standaard

De interesse voor onlinegeletterdheid stijgt ook in Vlaanderen. Twee weken geleden heb ik een netwerkbijeenkomst / workshop in Hasselt verzorgd met lerarenopleiders en leraren Nederlands.
Ook ben ik geïnterviewd door het landelijk dagblad de Standaard. Afgelopen maandag stond een stukje in een taalbijlage Lezen moet je leren. Multimediaal lezen, een vak apart. Gezocht: online geletterde leerlingen.  Heb de papieren krant nog niet gezien, maar het stukje kan je hier downloaden of via Blendle.

 

Podcast gesprek onlinegeletterdheid en taalonderwijs met Kennisnet

clemensOp 3 november was ik te gast bij Kennisnet. Ik heb met hen gesproken over mijn onderzoek naar onlinegeletterdheid, mijn ideeën over onderwijs en over het failliet van het onderwijs op dit gebied. Dit gesprek is door hen online gezet in een Podcast die je hier kan beluisteren.
“Deze keer is Jeroen Clemens, docent Nederlands op het Helen Parkhurst in Almere en promoverend onderzoeker, te gast bij de Kennisnet Innovatie podcast. Hij neem ons mee in zijn onderzoek naar online tekstbegrip. Hij pleit voor onderwijs in online tekstbegrip, omdat veel online teksten niet lineair zijn, hyperlinks hebben, of er uitzien als een discussie met commentaren. Ook zoekresultaten bevatten dergelijke onduidelijke verwijzingen. Leerlingen hebben hier moeite mee, maar halen wel bijna al hun informatie van internet. Er is dus een ander soort tekstbegrip nodig, dat nu maar weinig aandacht krijgt in het onderwijs.” 

Last Call for Papers European Conference on Literacy 2015 in Klagenfurt, Austria

We are very pleased to announce the CALL FOR PAPERS for the upcoming European Conference on Literacy 2015 in Klagenfurt, Austria, to be open from 31 May until 30th November, 2014!
Go to: www.lesenundschreiben.at/19th-european-conference-on-reading/call-for-papers.html.
If you have any questions regarding the Call for Papers or the conference as such, do not hesitate to come back to us. Have a look at the general pages concerning the conference and also follow us on Facebook and Twitter to stay up to date. We are looking forward to your contributions and to seeing you in Klagenfurt – as a speaker and/or a participant!

Kind regards from Austria,
Verena
Secretary Austrian Literacy Association (ALA)
c/o Lesezentrum Steiermark
Eggenberger Allee 15a 8020 Graz, Austria
office@lesenundschreiben.at
website: www.lesenundschreiben.at
Facebook: www.facebook.com/literacyaustria
Twitter: www.twitter.com/litera

Workshop in Hasselt Netwerk Didactiek Nederlands over onlinegeletterdheid

Op 15 oktober heb ik een workshop gehouden over onlinegeletterdheid op de lerarenopleiding PXL in Hasselt, Vlaanderen. Ik heb dit al eerder beschreven. Het was een zeer geslaagde middag. Hieronder een beschrijving door Ghislain Duchâteau van de HSN. Hij vat de bijeenkomst als volgt samen ” Lectoren van drie hogescholen, leraren uit middelbare scholen, studenten en een uitgever van schoolboeken beleefden deze netwerkmiddag met grote betrokkenheid bij de presentatie en met veel inzet in de interactie met de deskundige presentator.” Ghislain is een oudgediende in het vak Nederlands en wees mij erop dat ik eigenlijk, volgens de regels van de Nederlandse taal, onlinegeletterdheid aan elkaar zou moeten schrijven. Ik ga daar nog op studeren, maar volg nu even zijn raad op. Dat was weer leren van mij.

Netwerkmiddag over ‘Onlinetekstbegrip’ – woensdag 15 oktober 2014 in Hogeschool PXL Hasselt

Netwerk Didactiek Nederlands (NDN) en Hogeschool PXL organiseerden op woensdagmiddag 15 oktober 2014 in de Hogeschool PXL Departement Education (Lerarenopleiding), Campus Vildersstraat lokaal C104 – Vildersstraat 5 – 3500 Hasselt de netwerkmiddag

Onlinetekstbegrip voor leerlingen

Spreker: Drs. Jeroen Clemens

Doelpubliek: leraren secundair onderwijs Nederlands en andere vakken, pedagogische begeleiders en lerarenopleiders

Tijdsperiode: 14 uur – 16.30 u.

 Programma:

– Ontvangst en aanmelding
– Presentatie ‘Onlinetekstbegrip’ – deel 1
– Koffiepauze – netwerking
– Presentatie ‘Onlinetekstbegrip’ – deel 2 met interactie
– Afsluiting – netwerking

Onlinetekstbegrip voor leerlingen

Beide organisatoren van deze netwerkmiddag zijn bekommerd om de vaardigheden die leerlingen moeten hebben om te kunnen functioneren in onze digitale kennismaatschappijEen belangrijke vaardigheid is het begrijpen van teksten online, onlinetekstbegrip. Het onderwijs moet  daar aandacht aan besteden, te beginnen bij het vak Nederlands. Natuurlijk is het van groot belang dat onlinetekstbegrip bij alle vakken geïntegreerd aandacht zou krijgen.

Een van de oorzaken van de problemen met onlinetekstbegrip is dat onlineteksten heel andere karakteristieken hebben dan offlineteksten.

Onlineteksten zijn
(1) niet lineair opgebouwd,
(2) vaak niet één tekst, maar een cluster van teksten of tekstdelen, verbonden via hyperlinks,
(3) teksten die vaak online en in samenwerking worden geschreven,
(4) meestal multimediaal en multimodaal
(5) teksten die snel veranderen (OECD, 2011).
Onlineteksten genereren nieuwe tekstsoorten met hun eigen kenmerken: websites, blogs, tweets…

Ook nieuwe specifieke vaardigheden en strategieën komen eraan te pas bij het lezen van onlineteksten.

De Nederlandse onderzoeker en leraar Jeroen Clemens gaf ons opheldering geven over deze thematiek. Hij heeft er ruim onderzoek naar gedaan en doctoreert op dit thema.

In het schooljaar 2014-15 start Jeroen Clemens met de sectie Nederlands van Vathorstcollege te Amersfoort een pilot implementatietraject onlinegeletterdheid. Hierin gaan ze samen lessen en materiaal ontwikkelen en onderzoeken wat werkt en wat niet. Vathorst is heel innovatief bezig met onderwijs.

Aanbevolen lectuur van Jeroen Clemens:
– Artikel LTM “Het nieuwe lezen, anders bekeken. Een belangrijke uitdaging voor de talenleraren”
– Artikel Onlinegeletterdheid in VanTwaalfTotAchttien oktober 2014

Aandachtige deelnemers Jeroen Clemens blijft boeien
De spreker legt uit en vat samen Specifiek voor onlinetekstbegrip



De presentatie van Jeroen Clemens wordt binnen de 14 dagen vanaf 15 oktober online geplaatst.

Lectoren van drie hogescholen, leraren uit middelbare scholen, studenten en een uitgever van schoolboeken beleefden deze netwerkmiddag met grote betrokkenheid bij de presentatie en met veel inzet in de interactie met de deskundige presentator.

Contact: Ghislain Duchâteau
E-post: info@netdidned.be – Tel: 011 22 86 25

Omhoog

Mijn portret in Vives september 2014

Ik ben er trots op, een portret van mij, mijn activiteiten rond ICT en leren van de afgelopen 25 jaar en mijn onderzoek naar online geletterdheid in Vives, 141, september 2014. Lees dit in de Vives op school of neem een abonnement voor maar 10 Euro. Vives is de moeite waard. Of, als je veel haast hebt is hier  Het Portret in woorden  en ook Het portret in beeld  Het beeld is de foto, gemaakt door mijn dochter Robin Alysha Clemens, fotograaf in opleiding. Naam staat er helaas niet bij in Vives, de papieren uitgave. Online wordt dit goed gemaakt, heb ik begrepen. Dan hier ook maar de link naar haar website.
Verder ook een heel leuke Vives, met bijna een verjaardagsfeestje-gevoel met @kardonsch @bososs @jasperbloemsma @FadiEsak @ernomijland @trendmatcher @FransDroog over onder meer Tablets, BYOD, TheCrowd, en een gesprek met Paul Rosenmöller van de VO-raad, die ineens zegt dat scholen willen innoveren. Hij brengt het als een observatie en conclusie. Optimistich, zullen we maar zeggen, maar wel een goede instelling.
Een prachtige eersteling van hoofdredacteur @karinwinters.  Gefeliciteerd, Karin. 

Netwerkmiddag in Vlaanderen

Ook Vlaanderen is geinteresseerd in de nieuwe uitdaging van Online Geletterdheid. Ook zij benadrukken de waarde van samenkomsten in netwerken. Interessant is dat zij behalve leraren Nederlands ook leraren van andere vakken uitnodigen. Zij kijken ook vakoverstijgend. Prima idee. Ook nodigen ze leraren en lerarenopleiders samen uit. Ook een goed idee. Het lijkt me op deze manier goed voor taalbeleid in alle vakken en daarnaast ook goed voor aansluiting lerarenopleiding en scholen. Ben benieuwd.

Online tekstbegrip – Netwerkmiddag woensdag 15 oktober 2014 in Hasselt – aankondiging

NDN en Hogeschool PXL organiseren op woensdagmiddag 15 oktober 2014 in de Hogeschool Departement Lerarenopleiding (Education) in Hasselt de netwerkmiddag

Thema: Online tekstbegrip voor leerlingen
Spreker: Drs. Jeroen Clemens
Doelpubliek: leraren secundair onderwijs Nederlands en andere vakken en lerarenopleiders
Tijdsperiode: 14 uur – 16.30 u.
Uitnodiging volgt.

Online tekstbegrip voor leerlingen
Beide organisatoren van deze netwerkmiddag zijn bekommerd om de vaardigheden die leerlingen moeten hebben om te kunnen functioneren in onze digitale kennismaatschappij. Een belangrijke vaardigheid is het begrijpen van teksten online, online tekstbegrip. Het wordt doorgaans niet onderkend als probleem en krijgt hierdoor nauwelijks aandacht in het onderwijs. Dit is zeer ten onrechte. Het onderwijs behoort  daar aandacht aan te besteden, te beginnen bij het vak Nederlands. Natuurlijk is het van groot belang dat online tekstbegrip bij alle vakken geïntegreerd aandacht zou krijgen.
Een van de oorzaken van de problemen met online tekstbegrip is dat online teksten heel andere karakteristieken hebben dan offline teksten. Er is dus sprake van nieuwe tekstsoorten.
Een paar belangrijke kenmerken zijn dat
(1) online teksten niet lineair zijn opgebouwd,
(2) online teksten vaak niet een tekst zijn, maar een cluster van teksten of tekstdelen, verbonden via hyperlinks,
(3) er nieuwe tekstsoorten zijn als websites, blogs en tweets, met hun eigen kenmerken,
(4) teksten vaak online en in samenwerking worden geschreven,
(5) online teksten meestal multimediaal en multimodaal zijn en
(6) online teksten snel veranderen (OECD, 2011).

Niemand beter dan de Nederlandse onderzoeker en leraar Jeroen Clemens kan ons opheldering geven over deze thematiek. Hij heeft er ruim onderzoek naar gedaan en doctoreert op dit thema. Daarom nodigen wij hem uit om ons zijn verheldering van tekstbegrip online over te brengen en ons de betekenis daarvan voor onze leerlingen te verduidelijken.

Contact: Ghislain Duchâteau
E-post: info@netdidned.be – Tel: 011 22 86 25

 

 

Levende Talen Magazine “Het nieuwe lezen, anders bekeken “

Deze week is mijn artikel over Online tekstbegrip en online geletterdheid verschenen in Levende Talen Magazine (LTM). LTM is een vakblad voor talenleraren. De titel is Het nieuwe lezen, anders bekeken.  Een belangrijke uitdaging voor de taalleraren. De lead zegt wat ik duidelijk wil maken:  De meeste van onze leerlingen zijn vrijwel constant online. Online communiceren gaat snel en via steeds weer nieuwe digitale middelen. Leerlingen hebben daar zo te zien geen enkel probleem mee. Deze kinderen hoeven niets meer te leren, zeker niet van de digital immigrants, die wij als oudere leraar zijn. Zij zijn verder en beter dan wij… Deze gedachtengang is voor een groot deel een misverstand, waar we als leraren talen snel vanaf moeten. Er is een nieuwe uitdagende opdracht en leraren zijn daar heel belangrijk bij.
Voor diegenen die onverhoopt geen lid zijn van Levende Talen hier het LTM artikel mei 2014 Ik hoop op veel reacties.